Ojciec artysta i syn trochę odjechany

- Nie chciałem by wszyscy wiedzieli, że Łukasz Ripper to mój syn - mówi Piotr Szczerski, dyrektor teatru im. S. Żeromskiego, gdzie niedawno wystawiono sztukę Łukasza.- Chciałem by oceniano jego pracę bez łączenia go z moją osobą.

Uniknąć tego jednak się nie da. Już sama wiadomość, że dyrektor ma syna dla wielu osób była zaskoczeniem. Łukasz nosi nazwisko matki. - To fascynacja z okresu studiów - określa związek z Jadwigą Ripper Piotr Szczerski. Wychowywaniem syna zajął się gdy ten miał 6 lat.- Jego mama, co rzadko zdarza się paniom samotnie wychowującym dziecko, nie budowała negatywne nastawienia do ojca - podkreśla. - To zaprocentowało i nasze relacje mogły być tak dobre.

Ojciec zabierał syna na mecze piłki nożnej, do kina i teatru. Łukasz był bardzo pilnym obserwatorem tego, co działo się w studenckim Teatrze 38, podobało mu się środowisko teatralne więc jego późniejsze zainteresowanie pisaniem można uznać za naturalne. Chociaż jeszcze kilka lat temu nic nie wskazywało, że Łukasz, którego kształtowali także koledzy z ulicy zainteresuje się dramatopisaniem.

- Ulica Wrzesińska w Krakowie to miejsce w którym koledzy nie namawiają do nauki a wręcz odwrotnie - opowiada Piotr Szczerski.- Łukasz był buntownikiem o anarchistycznych przekonaniach, zdecydowanym punkiem.

Za swoje przekonania, wygląd nieraz oberwał od skinheadów, ale przekonań nie zmienił. Buntował się przeciwko wszystkiemu, także nauce.

- Przez pewien czas uczyłem w krakowskim liceum i sprawiłem, że Łukasza tam przyjęto. Ale po pół roku on sam zrezygnował. Powiedział, że to nie jest świat dla niego.

Liceum zawalił, chodził do szkoły zawodowej. Maturę zrobił kiedy sam uznał, że jest mu to potrzebne, miał ponad 20 lat. - Nie naciskaliśmy na niego - przyznaje ojciec. - Raczej czekaliśmy aż sam dorośnie i dobrze robiliśmy, bo Łukasz wyrósł na człowieka myślącego.

Łukasz imał się różnych zajęć: rozwoził pizzę, roznosił ulotki, zakosztował polskiego kapitalizmu i zrozumiał, że bez wysokich kwalifikacji i układów nie ma tu czego szukać. Trzy lata temu wyjechał do Szkocji i tam przekonał się, że łatwego chleba nie ma nigdzie.

By zarobić na jedzenie i mieszkanie przerzucał tony ziemniaków, ale w przeciwieństwie do kolegów - ponieważ sam tego chciał - przyjął, że jest na obozie kondycyjnym. Gdy oni klęli na los, on odkreślał kolejny przećwiczony dzień. Teraz pracuje jako operator wózka widłowego. Szkocja go wzmocniła - uważa ojciec

- Kiedy dowiedziałem się że syn pisze? - Szczerski zastanawia się nad odpowiedzią. - Zorientowałem się po jego SMS-ach. Żałuję, że je kasowałem, bo to był fantastyczny rodzaj dziennika emigranta - dobry językowo, egzystencjalny dokument.

Łukasz pisał dużo: wiersze, powieść i sztukę. Przysyłał je tacie a ten czytał i ...- Razem z kierownikiem literackim Jurkiem Sitarzem uznaliśmy, że sztuka o emigrantach na wyspach brytyjskich jest dobra. Oddałem ja agencji Adit i stamtąd trafiła na festiwal Raport w Gdańsku. Pokonała ponad 200 innych sztuk młodych dramaturgów i z 30 innych zakwalifikowała się do finału.

W czasie Dni Kielc jej fragmentów mogli słuchać kielczanie. Publiczność, która zgodnie z planem brała udział w próbie czytanej, miała posłuchać 5 - 10 minut i wyjść, robiąc miejsce następnym, nie chciała jednak opuścić sali. "Zabić superwajzora jak czternaście tysięcy kurczaków" spodobała się bardzo i czytano ją do północy.

To aktorzy biorący udział w czytaniu zaproponowali by sztukę wystawić.

- Łukasz był tym zdumiony - mówi Szczerski zaprzeczając. - To nie z miłości ojcowskiej zdecydowałem się ją wystawić. To jest naprawdę dobry, aktualny tekst o polskiej emigracji.

Łukasz nie przyjechał na premierę do Kielc, chociaż bardzo ją przeżywał. - Przygotowywałem go wcześniej na krytykę, bo młodzi ludzie, pamiętam jak to było ze mną, nastawieni są wyłącznie na sukces. Łukasz bardzo przeżywał każde zdanie napisane na temat "Zabić superwajzora". Także dlatego nie chciałem by przed premierą było wiadomo, że to mój syn. Chciałem by zaistniał sam, by chociaż przez pół roku oceniano go dla niego samego nie łącząc nas razem, chociaż wiem, że w kieleckim środowisku lubią takie towarzyskie sensacje.

Na premierze była mama Łukasza, Jadwiga. Wzruszona i dumna, chyba nie bardzo mogąca uwierzyć w to, że jej syn napisał sztukę, którą wystawiono w zawodowym teatrze.

Łukasz swoją sztukę zobaczy dopiero w czerwcu. Praktycznie już podjął decyzję o opuszczeniu Szkocji, chociaż jeszcze nie wie czy zostanie w Polsce czy będzie szukał dalej. Bo to, że ciągle szuka swego miejsca w życiu dla ojca jest pewne. Nadal pisze. - Wczoraj dostałem od niego SMSa, że zaczął kolejną sztukę - mówi ojciec. Łukasz jest 31 letnim mężczyzną, trochę odjechanym, szalenie niekonwencjonalnym. Teraz bardzo dużo czyta nadrabiając braki z młodości. Ma kilka funtów na koncie, ale żyje: chodzi od teatru, był na festiwalu w Edynburgu. Teraz jesteśmy codziennie w kontakcie i czekam co postanowi. A wczoraj powiedział mi: Ja mam brudny życiorys i z niego czerpię, i to jest moja siła.

Lidia Cichocka, Echo Dnia, 28 marca 2008

---

Piotr Sieklucki: Teatr powinien prowokować

Rozmawiała Monika Rosmanowska

- Chciałbym, aby w Polsce publiczność reagowała bardziej żywiołowo, żeby widz, mówił "k..., co to jest" i wychodził ze spektaklu - mówi reżyser i aktor Piotr Sieklucki, który współpracuje z kieleckim Teatrem im. Żeromskiego.

Jaka jest dzisiejsza scena i dlaczego tak mało słychać o kieleckim teatrze, zapytaliśmy go w Międzynarodowy Dzień Teatru.

Rozmowa z Piotrem Siekluckim*

Monika Rosmanowska: Jaki jest dzisiejszy teatr?

Piotr Sieklucki: Przede wszystkim bardzo nierówny, niekonsekwentny, ale równocześnie zróżnicowany. Można też powiedzieć, że zrobił nam się teatr gwiazdorski, szczególnie jeżeli chodzi o reżyserów. Teraz w teatrze bardzo ważne jest, żeby przyjechał znany krytyk. I ten człowiek słusznie lub niesłusznie może zrobić z kogoś czołowego polskiego reżysera. Krytycy kreują scenę, gwiazdy. Tymczasem znam ciekawszych reżyserów od np. Michała Zadary, który jest teraz na topie, choć notabene bardzo go lubię.

A czego oczekuje widz?

- Teraz jest moda na teatr polityczny, co szczególnie widoczne było przy rządach Kaczyńskiego. Za czasów IV RP teatr bardzo się rozwinął. Stał się bogaty, a przez to interesujący. Ktoś może powiedzieć, że teatr powinien być ponadczasowy, że powinien trzymać się z dala od polityki, ale mnie podoba się teatr aktualny, który mówi o tym, co jest teraz. Może być nawet jednodniowy. To jest ciekawsze od kolejnej premiery "Dziadów". Krzysztof Warlikowski np. rzucił zupełnie inne światło na Hamleta, z którego zrobił homoseksualistę. Ten reżyser wciąż eksperymentuje i nie boi się, że go wygwiżdżą w Paryżu, że go obrzucą ogryzkami. Szkoda, że polska publiczność tak nie reaguje.

Pan chciałby dostać ogryzkiem?

- Oczywiście że nie, to jest trauma dla twórcy. Ale brakuje mi tej żywiołowości. Gdyby widz powiedział "k..., co to jest" i wyszedł ze spektaklu, to byłby to dla mnie jakiś sygnał. Najgorsze jest to, gdy ludzie wychodzą z premiery, mówią, że owszem, ciekawe, przegryzają to serem, popiją lampką wina, idą do domu i nie wiedzą, o co w spektaklu chodziło.

W którą stronę powinna zmierzać polska i kielecka scena? Tradycyjną czy poszukująca nowych środków wyrazu? Osadzoną w eleganckiej sali czy np. na dworcu?

- Teatry na pewno powinny szukać nowych środków. Multimedia, projekcje powoli już odchodzą do lamusa. Zastępuje się je czymś innym. Dobrze też jeżeli teatr wychodzi ze swojego budynku, szuka innej przestrzeni i wystawia spektakle na dworcu, w hali, gdziekolwiek.

Dlaczego kielecki teatr nie istnieje w Polsce?

- Trudno powiedzieć, bo nie prowadzę tego teatru. Dobrze, że teraz otwiera się na młodych. Dyrektor Piotr Szczerski szuka i to jest fajne. Wkrótce nad kolejną sztuką będzie pracowała Maria Spiss, ciekawa reżyserka proponująca inny teatr. Może łatwiej, gdy robi się teatr skandalu? Wtedy jest zauważalny. Tylko jak w takiej placówce dopuścić do skandalu? Jeżeli mam teatr prywatny, to mogę u siebie zrobić wszystko. Mogę się ukrzyżować nago i odprawiać godzinki. Przyjdą protestować, zrobi się głośno. Ale gdybym był uzależniony od marszałka, prezydenta, jak jest w Kielcach, to pewnie bałbym się coś takiego zrobić.

* Piotr Sieklucki jest absolwentem krakowskiej PWST. Aktor i reżyser. Prowadzi Teatr Nowy w Krakowie, od dwóch lat współpracuje z kieleckim Teatrem im. Żeromskiego